Μια Σύντομη Ιστορία της Σκύρου

Η Σκύρος αναδίδει μια αίσθηση αιωνιότητας, ωστόσο κρύβει ένα μακρύ και γεμάτο γεγονότα παρελθόν που εξηγεί σχεδόν τα πάντα γύρω σου: γιατί το χωριό κάθεται ψηλά και μακριά από τη θάλασσα, γιατί ο χαρακτήρας του είναι τόσο αναπόσπαστα δικός του, γιατί ένα μικρό νησί του Αιγαίου εμφανίζεται ξανά και ξανά στην ελληνική ιστορία.

Με λίγα λόγια: Η Σκύρος κατοικείται από την Εποχή του Χαλκού, όταν ακμαζόταν η οχυρωμένη πόλη στο Παλαμάρι (περίπου 2500 έως 1800 π.Χ.). Στον μύθο ήταν το νησί του βασιλιά Λυκομήδη, του κρυμμένου Αχιλλέα και του θανάτου του Θησέα. Ο αθηναίος στρατηγός Κίμων το κατέκτησε γύρω στο 476 π.Χ. Αργότερα πέρασε από Βυζαντινά, Ενετικά και Οθωμανικά χέρια, και η πειρατεία της εποχής διαμόρφωσε την πόλη στην κορυφή του βράχου, πριν ενωθεί με το σύγχρονο ελληνικό κράτος τη δεκαετία του 1830.

Απαρχές στην Εποχή του Χαλκού

Το παλαιότερο κεφάλαιο του νησιού είναι γραμμένο στην πέτρα, στη βόρεια ακτή, στο Παλαμάρι, μια οχυρωμένη πόλη της Πρώιμης και Μέσης Εποχής του Χαλκού (περίπου 2500 έως 1800 π.Χ.), από τους σημαντικότερους προϊστορικούς οικισμούς στο Αιγαίο. Η Σκύρος ήταν τόπος σπουδαίος πολύ πριν μπει στον θρύλο.

Η εποχή του μύθου

Στην ελληνική φαντασία, η Σκύρος ανήκε στον βασιλιά Λυκομήδη. Εδώ η θεά Θέτις έκρυψε τον γιο της Αχιλλέα, μεταμφιεσμένο σε κορίτσι, για να τον κρατήσει μακριά από τον Τρωικό Πόλεμο, και εδώ ο αθηναίος ήρωας Θησέας βρήκε τον θάνατό του, πεταχτός από έναν γκρεμό. Αυτές οι ιστορίες, που αφηγούνται διεξοδικά στον οδηγό μας για τους μύθους της Σκύρου, έδεσαν το νησί με τα μεγαλύτερα ονόματα της εποχής.

Η Αθήνα και ο κλασικός κόσμος

Στους κλασικούς χρόνους το νησί ήταν στα χέρια των Δολόπων, ενός λαού με φήμη πειρατών. Γύρω στο 476 π.Χ. ο αθηναίος στρατηγός Κίμων κατέκτησε τη Σκύρο και, ακολουθώντας ένα μαντείο, ανέκτησε τα οστά που πιστεύονταν ότι ανήκαν στον Θησέα και τα μετέφερε πίσω στην Αθήνα. Το νησί έγινε αθηναϊκό, ένα χρήσιμο πέρασμα στον θαλάσσιο δρόμο προς τα σιτηρά του Εύξεινου Πόντου.

Βυζαντινή και μεσαιωνική Σκύρος

Στα βυζαντινά χρόνια οι αμυντικές οχυρώσεις του νησιού ανεγέρθηκαν στον ψηλό βράχο πάνω από τη σημερινή Χώρα. Η Μονή του Αγίου Γεωργίου, αφιερωμένη στον πολιούχο άγιο του νησιού, ιδρύθηκε εκεί το 963, και το κάστρο (Κάστρο) φρουρούσε τα υψώματα. Και τα δύο είναι ανοιχτά για επίσκεψη. Δες τον οδηγό μας για τη Χώρα και το κάστρο.

Πειρατές και η πόλη στον βράχο

Κατά τους μεσαιωνικούς και μεταγενέστερους αιώνες, υπό Ενετική επιρροή και κατόπιν Οθωμανική κυριαρχία, το Αιγαίο μαστιζόταν από πειρατεία. Αυτό είναι το κλειδί για να κατανοήσουμε τη μορφή της Σκύρου. Η πόλη χτίστηκε ψηλά και συμπαγής στον λόφο της, στραμμένη προς τα μέσα και κρυμμένη από τη θάλασσα, ώστε οι επιδρομείς που περνούσαν από τα νερά να μην μπορούν εύκολα να τη βρουν ή να φτάσουν σε αυτήν. Ο αμαξάδικος λαβύρινθος της Χώρας, καθώς και ένα μεγάλο μέρος του ξεχωριστού, αυτάρκους χαρακτήρα του νησιού, είναι κληροδότημα εκείνων των επικίνδυνων χρόνων, διαφυλαγμένο στο Μουσείο Φαλτάιτς και ζωντανό στο Καρναβάλι.

Το σύγχρονο νησί

Η Σκύρος έγινε μέρος του σύγχρονου ελληνικού κράτους τη δεκαετία του 1830, μετά την Επανάσταση. Τον εικοστό αιώνα έλκυσε μια πιο ήσυχη φήμη: ο άγγλος ποιητής Ρούπερτ Μπρουκ πέθανε κοντά στο νησί το 1915 και κείτεται θαμμένος στους νότιους λόφους του. Σήμερα η Σκύρος διατηρεί αυτό που η ιστορία της χάρισε: μια δυνατή τοπική ταυτότητα, μια πόλη στον λόφο και έναν ρυθμό που δεν μοιάζει με κανέναν άλλον.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσο παλιά είναι η Σκύρος; Κατοικείται από την Εποχή του Χαλκού. Η οχυρωμένη πόλη στο Παλαμάρι χρονολογείται περίπου από το 2500 έως το 1800 π.Χ.

Γιατί η Χώρα είναι χτισμένη τόσο ψηλά και μακριά από τη θάλασσα; Για άμυνα από τους πειρατές. Χτίζοντας την πόλη ψηλά στον λόφο, κρυμμένη από τη θάλασσα, οι κάτοικοι εμπόδιζαν τους επιδρομείς να τη βρουν εύκολα ή να φτάσουν σε αυτήν, διαμορφώνοντας έτσι τη συμπαγή, αμαξάδικη Χώρα που βλέπουμε σήμερα.

Πότε η Σκύρος έγινε μέρος της Ελλάδας; Τη δεκαετία του 1830, μετά την Ελληνική Επανάσταση.

Μέρος του Χώρα & Πολιτισμός. Δες επίσης τους μύθους της Σκύρου και το Παλαμάρι. Σχεδίασε το ταξίδι σου →